Küresel ekonomik krizden en fazla etkilenen illerden biri olan Denizli’de en büyük sanayi kuruluşlarından biri daha kapıya kilit vurdu. Denizli’nin en eski şirketlerinden biri olan ve tekstil sektörünün amiral gemisi olarak bilinen Denizli Basma ve Boya Sanayi (DEBA), üretimi durdurdu.
1973 yılında Denizli sanayiinin duayeni olarak kabul edilen Esat Sivri tarafından kurulan DEBA’da son olarak bugün 300 çalışan işten çıkarılarak makineler durduruldu. 2007 yılı ihracatı 56 milyon dolar olan, çalışan sayısının bin 700’e kadar yükseldiği DEBA’da muhasebe kayıtları ve fabrikanın korunması için 20 çalışan kaldı. Denizli Basma ve Boya Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Esat Sivri, krizi aşmak için yaptığı tüm girişimlerin sonuçsuz kaldığını belirterek, üretimi durdurmak zorunda kaldıklarını söyledi. Denizli’nin Kayhan Mahallesi’nde 36 bin metrekaresi kapalı 102 bin metrekare alanda tekstil dokuma, boyama, basma, pantolon, nevresim, çarşaf üretimi yapan DEBA, 22 ülkeye ihracat yapıyor, Hugo Boss, Dockers, Levi’s gibi ünlü markalara üretim yapıyor ve kendi yarattığı Uniqart, The Pantalone, Laodikya ve Colossae markalarını ihraç ediyordu.
2001 krizinden etkilenen şirket, kredi kullandığı İş Bankası ile kredi yapılandırma anlaşmaları yaptı. İlk krizi az hasarla atlatan DEBA, geçen yıl yaşanan ekonomik krizle birlikte büyük bir sıkıntıya girdi. Önce İş Bankası ile birkaç kez kredi yapılandırma anlaşmaları yapıldı. Bankalarla yapılan geri ödeme planlarından da sonuç alamayan şirket, borçları karşılığında fabrikanın bulunduğu 102 bin metrekare arsanın tapusunu bankaya verdi.
Denizli’de sendikal örgütlenmenin olduğu birkaç tekstil fabrikasından biri olan DEBA yönetimi TEKSİF sendikası yönetimi ile de sorunlar yaşadı. İşçilerin ikramiyelerinin kaldırılması yönündeki işveren teklifi de sendika tarafından kabul edilmedi, arabulucu da uzlaşmayı sağlayamadı. DEBA’nın kurtarılması için Denizli Platformu’nun girişimleri de sonuçsuz kaldı. İşçilerinin ücretlerini ve banka borçlarını ödeyemeyen, doğalgazı peşin ödediği parayla kullanabilen DEBA, krizi aşamayarak kapısına kilit vurdu.
Kimseyi sorumlu tutmuyorum
Şirket yönetimi, sayısı 320’ye düşen çalışanlardan bugün 300 kişiye daha çıkışını verdi ve üretimi durdurdu. Milyonlarca dolarlık makineler stop düğmesine bastı.
Sonuçtan kimseyi sorumlu tutmadığını, bankanın kredilerin ödenmesi konusunda gereken her şeyi yaptığını söyleyen 77 yaşındaki Esat Sivri, şirket olarak ekonomik krizi aşamadıklarını, son çare olarak üretimi durdurmak zorunda kaldıklarını söyledi.
Denizli’de ekonomik kriz nedeniyle geçen yıldan bu yana Gipsan, Dempa, Denteks, Atak, Atakan gibi büyük firmalar üretimi durdurmuş, Kiraz Tekstil ise fabrikayı yurtdışına taşıma kararı almış, 15 bine yakın kişi işsiz kalmıştı.
ANADOLU KAPLANI DEĞİL, ANADOLU EŞEĞİYİZ
Yaptığı tüm girişimlerin sonuçsuz kaldığını, görüştüğü tüm kişilerden olumlu yanıt alamadığını söyleyen Esat Sivri, Kimseyi suçlamıyorum. Ama böyle bir kuruluş bu noktaya gelmemeliydi” diye konuştu. Kendisinin de iş aradığını belirten Sivri “Borçlarım var. Bundan sonra çalışmak zorundayım. İş arıyorum” dedi. Denizli’nin Anadolu Kaplanı olduğu yolundaki benzetmelere, “Biz Anadolu Kaplanı değil, Anadolu Eşeğiyiz” diye yanıt veren Sivri, “Biz sırtımızda yıllarca yük taşıdık. Bu yaşımızdan sonra da taşımaya devam edeceğiz” diye konuştu. Sivri, fabrikada kalan 20 işçiyle öğle yemeği yedi. Zaman zaman duygulanan Sivri, yaşadığı süreci anlatmakta zorlandı.
19